Eet twee tot drie uur voor je avondtraining een maaltijd met koolhydraten en eiwitten, bijvoorbeeld rijst met kip of pasta met ei. Heb je minder tijd, pak dan een uurtje van tevoren iets lichts zoals een banaan of een boterham met honing. Na afloop eet je binnen een uur een maaltijd met eiwitten voor herstel, zoals kwark met fruit of een omelet met brood, en hou je avondmaal niet te zwaar zodat je slaap er niet onder lijdt.

Ik krijg deze vraag vaak van mensen die na werktijd trainen. Logisch, want overdag eet je gewoon je broodjes en je warme maaltijd, maar 's avonds sporten vraagt om een andere planning. Je wil energie hebben tijdens de training, maar ook niet met een volle maag liggen woelen om elf uur 's avonds.

Voor de training: timing is belangrijker dan precies wat

Het belangrijkste is niet wat je exact eet, maar wanneer. Eet je een grote maaltijd vlak voor het sporten, dan voel je je loom en zwaar. Je lichaam is dan bezig met verteren in plaats van met presteren. Eet je te weinig of te laat, dan loop je juist leeg tijdens de training.

Een handige vuistregel:

  • 2 tot 3 uur van tevoren: een volwaardige maaltijd met koolhydraten, wat eiwit en weinig vet. Denk aan aardappelen met kip en groente, of pasta met tonijn.
  • 1 uur van tevoren: iets lichts verteerbaars, zoals een banaan, een handje rozijnen of een boterham met jam.
  • Vlak voor (30 minuten): alleen als je echt moet, een klein beetje snelle koolhydraten, zoals een stuk fruit.

Vet en veel vezels (zoals volkoren producten, peulvruchten, rauwkost) laat je beter staan vlak voor het sporten. Die verteren langzaam en liggen zwaar op de maag tijdens intensieve inspanning.

Sport je 's avonds vaak en wil je weten hoe je je totale dagvoeding hierop afstemt? Op de pagina over voeding en sport ga ik dieper in op wat je dagelijks nodig hebt.

Na de training: herstel zonder je slaap te verpesten

Na het sporten heeft je lichaam twee dingen nodig: eiwitten om spieren te herstellen en koolhydraten om je energievoorraad weer aan te vullen. Dat hoeft geen ingewikkeld verhaal te zijn. Kwark met wat fruit, een glas melk met een boterham, of eieren met volkorenbrood doen het prima.

Het beste moment om te eten is binnen een uur na de training. Je spieren zijn dan het meest ontvankelijk voor herstel. Wacht je te lang, dan mis je dat venster en duurt het herstel langer.

Tegelijkertijd wil je 's avonds niet te zwaar eten. Een grote, vette maaltijd vlak voor het slapen gaan zorgt voor een onrustige nacht. Je lichaam is dan bezig met verteren terwijl het eigenlijk tot rust moet komen. Kies dus voor een maaltijd die voedzaam is, maar niet overdadig. En laat alcohol na een avondtraining liever staan, dat werkt averechts op je herstel en je slaap.

Ben je bezig met een traject rond gewicht en herstel, dan telt deze timing extra zwaar mee. Juist 's avonds maak je snel de verkeerde keuze als je moe thuiskomt en zin hebt in iets snels uit de kast.

Vocht vergeten mensen vaak

Naast eten is drinken minstens zo belangrijk, en dat wordt 's avonds vaak vergeten. Je hebt de hele dag al gegeten en gedronken op je normale ritme, maar een avondtraining vraagt om extra aandacht voor vocht. Drink voor de training een glas water, en vul dit na afloop aan. Zeker in de zomer of bij een pittige training zweet je meer dan je denkt, ook 's avonds. Meer hierover lees je op de pagina over hydratatie en sport.

Wat als je heel laat traint?

Train je pas om acht of negen uur 's avonds, dan verschuift alles een stukje. Eet dan je warme maaltijd gewoon rond etenstijd, zoals je gewend bent, en neem voor de training nog een lichte snack als dat nodig is. Na de training is een kleinere, eiwitrijke snack vaak genoeg in plaats van een complete maaltijd. Denk aan een schaaltje kwark of een glas karnemelk met een cracker.

Luister vooral naar je eigen lichaam. De ene sporter traint prima op een lege maag, de ander heeft juist een goede snack nodig om door te komen. Dit verschilt ook per sport: bij een stevige weerstand workout heb je andere brandstof nodig dan bij een rustige duurtraining.

Een paar simpele richtlijnen op een rij

  • Grote maaltijd: 2 tot 3 uur voor de training
  • Lichte snack: 30 tot 60 minuten voor de training
  • Herstelmaaltijd: binnen een uur na de training
  • Avondeten: voedzaam maar niet te zwaar, met oog op je nachtrust
  • Drinken: zowel voor als na de training, ook als je het niet warm hebt

Twijfel je nog hoe dit precies bij jouw schema en doel past? Dan is individuele leefstijlcoaching een logische volgende stap om je voeding, training en rust goed op elkaar af te stemmen.

Veelgestelde vragen

Kan ik ook sporten op een lege maag als ik 's avonds train?

Dat kan, maar het hangt af van hoe gevoelig jij bent voor hongergevoel tijdens inspanning. Veel mensen merken dat ze minder energie hebben bij een lege maag tijdens een pittige training. Probeer het eens uit en kijk hoe je lichaam reageert, en bouw zo nodig een lichte snack in.

Is het erg als ik vlak voor het slapen nog eet na mijn training?

Een kleine, eiwitrijke snack vlak voor het slapen is geen probleem, zoals een glas kwark of melk. Een grote, vette maaltijd kun je beter vermijden, want die kan je nachtrust verstoren.

Moet ik sportdrankjes gebruiken bij een avondtraining?

Voor de meeste recreatieve trainingen is gewoon water ruim voldoende. Alleen bij langere of zeer intensieve trainingen kan een sportdrank met elektrolyten nuttig zijn, maar dat hoeft niet standaard.

Wat als ik na de training geen trek heb?

Dat komt vaker voor na intensieve trainingen. Probeer dan in elk geval iets kleins te nemen, zoals een glas melk of wat yoghurt, zodat je lichaam toch de bouwstoffen krijgt die het nodig heeft voor herstel.

Verschilt dit advies per sport, zoals kracht- versus duurtraining?

Ja, bij krachttraining ligt de nadruk iets meer op eiwitten na afloop voor spierherstel, terwijl bij duurtraining het aanvullen van koolhydraten net zo belangrijk is. De basisprincipes van timing blijven wel hetzelfde.